Een grootschalige Belgische studie, met het Jessa Ziekenhuis als belangrijke partner, onderzoekt hoe een gepersonaliseerd revalidatieprogramma patiënten met chronische lage rugpijn opnieuw perspectief kan bieden op werk en participatie in de samenleving.
Noot van de redactie: Ook Pijnpunt vzw, de patiëntenvereniging voor mensen met aanhoudende pijn, verleende haar medewerking aan deze studie.
Met de OPERA-studie willen de onderzoekers aantonen dat revalidatie met expliciete aandacht voor werkhervatting een onmisbare schakel is in de zorg voor mensen met chronische pijn na rugchirurgie. De resultaten in 2027 moeten uitwijzen of deze aanpak kan uitgroeien tot een nieuwe standaard binnen de pijnzorg.
Prof. dr. Mark Plazier en dr. Sacha Meeuws, beiden neurochirurg bij Jessa werken hiervoor nauw samen met het team van Dr. Maaiken Vander Plaetse en de leden van het Multidisciplinair pijnteam. “Met de OPERA-studie willen we aantonen dat gerichte revalidatie het verschil kan maken”, zeggen de professoren. De studie wordt uitgevoerd door onze dienst neurochirurgie en ons Multidisciplinair Pijncentrum, samenwerking met de Vrije Universiteit Brussel, Universiteit Gent en KU Leuven, en verschillende Belgische ziekenhuizen.”
Prof. dr. Mark Plazier en dr. Sacha Meeuws, beiden neurochirurg bij Jessa: “Wat de OPERA-studie onderscheidt, is de nadruk op functioneren in het dagelijkse leven en werkhervatting, naast pijn, slaap en mentaal welzijn. Voor patiënten die dit vernieuwende traject volgen voorziet het Jessa Ziekenhuis een gestructureerd, multidisciplinair revalidatieprogramma van 14 weken. Daarbij worden patiënten intensief begeleid door kinesitherapeuten, ergotherapeuten en psychologen, met een duidelijke focus op duurzame terugkeer naar werk.”
Fysieke mogelijkheden van de patiënt
De revalidatie wordt afgestemd op de fysieke mogelijkheden van de patiënt, de concrete werkvereisten en de draagkracht op mentaal en sociaal vlak. Indien nodig wordt er afgestemd met de arbeidsarts, zodat een geleidelijke en realistische werkhervatting mogelijk wordt.
In totaal werden 112 patiënten geïncludeerd. De rekrutering is afgerond; de deelnemers worden momenteel verder opgevolgd. De eerste resultaten worden verwacht in 2027. Het Jessa Ziekenhuis leverde een groot aandeel in de inclusie van patiënten en werkt binnen dit onderzoek nauw samen met de STIMULUS Research Group (VUB), waarmee ook andere onderzoeksprojecten rond pijn en neuromodulatie lopen.
Veel effect
“In deze patiëntengroep zien we hoe moeilijk het is om opnieuw aansluiting te vinden bij het werkleven,” vertelt een kinesitherapeut”, zeggen de professoren. “Daarom is het essentieel dat revalidatie niet alleen oefent op pijn of spierkracht, maar ook op wat iemand effectief nodig heeft om opnieuw te kunnen werken.” Voor veel deelnemers blijkt die aanpak een keerpunt. “Ik merk dat 50% werken nu veel beter lukt en dat ik effectief meer energie over heb,” vertelt een patiënt. “Dat geeft perspectief om stap voor stap verder te groeien.”
Een andere deelnemer benadrukt het belang van begeleiding: “Zonder de therapiesessies zou ik nog niet zo ver gestaan hebben binnen mijn werk en dagelijkse activiteiten.” Ook de combinatie van meerdere disciplines blijkt cruciaal. “De sessies met de kinesist, ergotherapeut en psycholoog gaven me concrete handvatten om mijn energie beter te verdelen, zowel thuis als op het werk,” klinkt het.
Win-winsituatie voor patiënten en zorgverleners
Ook voor zorgverleners is het traject betekenisvol. “Ik vind dat deze patiëntengroep standaard zo’n traject zou moeten krijgen,” zegt een kinesitherapeut. “Wanneer je ziet dat iemand opnieuw perspectief krijgt op werk en dagelijkse activiteiten, geeft dat enorm veel voldoening,” vult een ergotherapeut aan. Na langdurige lage rugpijn en één of meerdere rugoperaties blijven sommige patiënten kampen met aanhoudende klachten. Bij deze groep, bekend als Persistent Spinal Pain Syndrome Type II (PSPS-T2), kan een ruggenmergstimulator zorgen voor een duidelijke vermindering van pijn.
Voor mensen met chronische lage rugpijn stopt het traject zelden bij pijnverlichting alleen. Zelfs wanneer een ruggenmergstimulator de pijn aanzienlijk vermindert, blijft terugkeren naar werk en een actief leven voor velen bijzonder moeilijk.
Toch blijkt in de praktijk dat pijnreductie alleen vaak niet volstaat. Tot 80% van deze patiënten heeft moeite om werk of andere dagelijkse activiteiten opnieuw op te nemen, zelfs wanneer de pijn onder controle is. Dat zorgt niet alleen voor persoonlijke frustratie, maar ook voor langdurige uitval uit het arbeidsproces. “Werk is één van de eerste dingen die wegvalt bij chronische pijn, en dat heeft een enorme impact op iemands identiteit, mentaal welzijn en levenskwaliteit,” zegt een betrokken psycholoog.
BRON: MediQuality.be
