Anja Marchal begeleidt via Veerwerk mensen met een chronische ziekte op hun weg terug naar werk. Ze is één van de gecertificeerde dienstverleners binnen het Terug Naar Werk-Fonds. Tijdelijk of blijvend anders moeten werken door je ziekte, dat traject kent Anja van binnenuit. Zelf heeft ze reuma dus ze weet wat het betekent om te rouwen om wat je lichaam niet meer toelaat. In dit gesprek vertelt ze over haar ervaring, over het Terug Naar Werk-Fonds dat nog te weinig bekend is, en over de belangrijke vernieuwing vanaf 1 juli 2026.
Sneller erbij, beter voor iedereen?
Vanaf 1 juli 2026 kunnen mensen al na zes maanden arbeidsongeschiktheid hulp krijgen bij het Terug Naar Werk-Fonds. Dat is een stap vooruit, vindt Anja. “We weten dat terugkeren naar de werkvloer moeilijker wordt naarmate je langer thuis bent. Dus is het goed dat wie klaar is om weer aan werk te denken, nu sneller bij het Terug Naar Werk-Fonds terechtkan.
Toch is dat voor iedereen anders. Want voor de ene voelt zes maanden thuis als lang, terwijl voor de ander één jaar nog kort lijkt. Zeker als je nog volop in behandeling bent.
Er zijn veel factoren om rekening mee te houden: kreeg je al een diagnose, hoe loopt de behandeling, welk werk deed je … Het is dus maatwerk. Dat zal je me nog veel horen zeggen (lacht). Maar het is echt zo. Iedereen is anders.”
Hoe kan het Terug Naar Werk-Fonds helpen?
“Zodra een werkgever iemand ontslaat door medische overmacht, moet die 1.800 euro storten in het fonds. Na één jaar arbeidsongeschiktheid (of vanaf 1/7/2026 al na zes maanden) kan je gratis een voucher aanvragen bij dit Terug Naar Werk-Fonds. Met die voucher kan je begeleiding inkopen bij één van de geselecteerde dienstverleners.
De groep mensen die er recht op heeft werd al een aantal keer uitgebreid. Eerst ging het enkel om mensen die ontslagen waren om medische redenen. Sinds 2025 is er een uitbreiding naar iedereen die langer dan een jaar arbeidsongeschikt is. En nu wordt dat uitgebreid naar iedereen die zes maanden of langer een erkenning arbeidsongeschiktheid heeft.
De begeleiding die je krijgt is heel individueel. Elke dienstverlener vormt zelf een aanbod. Ik zet vooral in op individuele begeleiding. Omdat maatwerk volgens mij belangrijk is en omdat ik liefst één op één werk.
De begeleiding start altijd op dezelfde manier: wat is jóuw vraag? Niet wat het systeem verwacht, maar wat jij nodig hebt. Ik breng in kaart wat iemand nog kan, welke aanpassingen nodig zijn, en welke richting mogelijk is. Dat kan via gesprekken, via oefeningen of door samen praktisch aan de slag te gaan.
Sommige mensen willen terugkeren naar hun huidige werkgever, maar willen daarbij een onafhankelijke coach. Anderen weten niet meer welke richting ze uit willen en beginnen bij nul. Onze rol is om al die vragen samen te onderzoeken: cv opmaken, motivatiebrief aanpassen, de impact van je beperking op de werkvloer leren verwoorden, de financiële gevolgen van een keuze in kaart brengen.
Wat ik ook heel vaak doe: mensen geruststellen. Want als je lang thuis bent geweest, groeit de drempel. Mensen vragen zich af of ze nog iets kunnen bijdragen, of ze niet te lang weg zijn geweest. Die angst neem ik serieus.
Bovendien betekent ‘stappen zetten naar werk’ niet meteen ‘morgen beginnen’. “Aan het einde van de begeleiding hoef je niet aan het werk te zijn. Het kan ook een voorbereiding zijn: in kaart brengen wat je kunt, welke richting mogelijk is, wat je nodig hebt. Dat op zich heeft al waarde.”
Winnen en verliezen
Niet iedereen kan terugkeren naar de oude job. Anja kent dat gevoel van binnenuit. “Ik heb het zelf meegemaakt. Werk is meer dan geld verdienen. Het is ook een stuk van wie je bent.” Ze ziet het bij de mensen die ze begeleidt: patiënten weten heel goed wat ze niet meer kunnen. “Dat vraagt tijd om te verwerken.”
Ze gebruikt daarvoor het begrip ‘levend verlies’. “Je wordt er elke dag mee geconfronteerd. Mensen zitten soms nog volop in het diagnoseproces of in behandelingen die niet aanslaan. Ze kunnen soms niet meer zien wat ze nog wél kunnen, omdat ze zoveel hebben meegemaakt.”
“We praten over wat niet meer gaat en over de moeilijkheden die ze al tegenkwamen op de werkvloer. Vaak voelen mensen zich afgewezen na een slechte ervaring. Daardoor zien ze zelf hun talenten niet meer. Dus gaan we samen op zoek naar wat er naast hun beperkingen nog mogelijk is. Misschien niet op de manier die je voor ogen had, maar er kunnen nieuwe perspectieven ontstaan. En dat maakt het mooi.” Een externe blik helpt daarbij, voegt ze toe. “Een werkgever en werknemer zitten soms al lang vast in een proces. Omdat ik wat meer afstand heb, kan ik nieuwe inzichten creëren.”
Werkgevers: kansen zien en geven
Vandaag heeft 1 op de 3 Belgen een chronische aandoening. “Elke werkgever krijgt er wel eens mee te maken, zelf of in het team. Ik raad hen aan om zelf eens in de schoenen te gaan staan van iemand die een chronische ziekte heeft. Dan weet je dat als je iemand een kans geeft, die persoon extra gemotiveerd en dankbaar is. Je maakt je team ook meer divers, dat alleen al is een meerwaarde”
Werkgevers staan open voor mensen met beperkingen, merkt Anja, zeker als het gaat om mensen met een unieke expertise of een knelpuntberoep. Toch zijn er ook veel vooroordelen. “Als een werkgever een diagnose hoort, gaat er vaak direct een rood licht branden: hoe vaak gaat die afwezig zijn? Kan ik die wel ondersteunen? Daarom is het zo belangrijk dat kandidaten niet alleen hun diagnose vertellen, maar ook praten over de impact op de werkvloer.”
“Kijk naar mijn situatie. Als ik zeg ‘ik heb reuma’, denkt een werkgever misschien aan iemand die nauwelijks kan stappen. Maar als ik toevoeg dat ik soms ’s ochtends moeilijk kan gaan en dat dat beter gaat door later te starten of eerst naar de kinesist te gaan, dan valt die drempel weg. Dan wordt het concreet en beheersbaar. Door open te praten over je beperkingen, neem je vooroordelen en twijfels weg.”
De aanpassingen die mensen met een chronische aandoening nodig hebben (flexibiliteit, voldoende pauzes, aangepaste taken, oog voor toegankelijkheid) zijn trouwens gunstig voor iedereen. “De burn-outcijfers zijn hoog. Als we luisteren naar wat mensen met een chronische aandoening nodig hebben, heeft dat een positieve impact op het hele team. En een heel concrete boodschap voor werkgevers: ‘Maak meer deeltijdse vacatures’. Mensen met chronische aandoeningen wachten daar echt op.”
Onbekend en ongebruikt: zo vraag je de voucher aan
Het Terug Naar Werk-Fonds bestaat al ruim twee jaar, maar is nog steeds weinig bekend. “Dat is een grote frustratie. De vouchers worden nauwelijks gebruikt, gewoon omdat mensen ons niet kennen. Als begeleiders moeten we zelf promo maken.”
Een voucher aanvragen doe je via de RIZIV-website, onder het Terug Naar Werk-Fonds. Je vult een online formulier in en geeft daarin al aan bij welke begeleider je wil starten, dat vraagt dus enige voorbereiding. De adviserend arts van je mutualiteit bekijkt dan of je medisch in staat bent om stappen te zetten naar werk. Binnen 45 dagen krijg je een antwoord. Is dat positief, dan ontvang je een digitale voucher in je mailbox.
Vind je het moeilijk om de weg te vinden? De Terug Naar Werk-Coördinator van je mutualiteit kan de aanvraag samen met jou doen. En als je rechtstreeks contact opneemt met een dienstverlener, helpt die je door het stappenplan.
Anja raadt ook aan om je begeleider eerst te ontmoeten voor je een voucher aanvraagt. “Je bent zes maanden samen onderweg. Zorg dat het klikt. Sommige centra werken individueel, anderen in groep, nog anderen combineren beide. Kijk wat bij jou past.”
‘Dat zou nog iets voor mij kunnen zijn’
“We weten als patiënt maar al te goed wat we niet meer kunnen. Hoe fijn is het dan om in een begeleiding te ontdekken wat je nog wél kunt?
Dat hoeft niet meteen voltijds werken te zijn. Het kan ook vrijwilligerswerk zijn. Het kan iets nieuws zijn dat bij je energie en talenten past. Maar gewoon dat ene zinnetje: ‘dat zou nog iets voor mij kunnen zijn.’ Dat is voor mij al een mooi doel. Daarvoor ben ik met dit werk gestart.”
Het Terug Naar Werk-Fonds
Wie heeft er recht op?
Iedereen die werd ontslagen om medische redenen (medische overmacht) én
iedereen die langer dan 6 maanden arbeidsongeschikt is.
Wat is het? Je krijgt een Terug Naar Werk-Voucher ter waarde van 1.800 euro, waarmee je begeleiding aanvraagt bij een dienstverlener naar keuze.
Hoe aanvragen: Ga naar de website van het RIZIV en vul het online formulier in. Zorg dat je op voorhand weet bij welke dienstverlener je wil starten, want die info moet je aanvullen.
BRON: Vlaams Patiëntenplatform
