Meestal wordt een diagnose van endometriose (vrij) laat gesteld, waardoor de patiënte kansen verliest aangezien ze dan niet tijdig een goede behandeling krijgt. Verschillende groepen proberen daar iets aan te doen. Een overzicht van drie initiatieven die vooruitkijken.
In maart 2026 is in EClinicalMedicine een Australische studie gepubliceerd die een model voor vroegtijdige detectie van endometriose beschrijft(1). Uitgaande van de gegevens van meerdere Australische studies hebben de auteurs becijferd dat de diagnose gemiddeld pas na 6-8 jaar wordt gesteld en dat de prevalentie van endometriose bij vrouwen van vruchtbare leeftijd 11 % bedraagt. Dat de diagnose vaak zo laat wordt gesteld, schrijven ze toe aan de aard van de symptomen en aan het feit dat er geen tools voor vroegtijdige detectie bestaan.
Ze hebben zelf een hulpmiddel ontwikkeld dat in de eerstelijnszorg kan worden gebruikt om risicofactoren voor endometriose bij adolescente op te sporen: de SAFE-score (Simplified Adolescent Factors for Endometriosis). De gegevens die ze hebben gebruikt om die risicofactoren te achterhalen en de score te valideren, zijn afkomstig van een specifiek Australisch cohortonderzoek (Australian Longitudinal Study on Women’s Health).
6 risicofactoren
Zo hebben ze zes risicofactoren teruggevonden, drie die te maken hebben met de ernst van de bekkenpijn, twee die te maken hebben met menstruatieproblemen en een familiaire voorgeschiedenis van endometriose. Tijdens de valideringsfase zijn de resultaten positief gebleken: met een goede AUC, hoge specificiteit, hoge sensitiviteit en een goede voorspellende waarde. Meisjes van 16-19 jaar met een SAFE-score ≥ 2 (op een schaal van 0 tot 6) lopen risico op endometriose. De huisarts kan die meisjes dan snel verwijzen.
Systematische opsporing in geval van ernstige dysmenorroe
In september 2025 is in European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology een Italiaanse studie gepubliceerd die de aandacht vestigt op de voorspellende waarde van ernstige dysmenorroe(2). De vorsers stellen dat een ernstige dysmenorroe bij adolescenten een belletje moet doen rinkelen en dat je dan stelselmatig een echografie moet aanvragen. De studie is uitgevoerd bij 267 meisjes van 12-20 jaar met dysmenorroe (score ≥ 7 op een visuele analoge schaal). Die meisjes werden verwezen naar een gespecialiseerde eenheid, waar ze een echografie (2D, 3D en Doppler) hebben ondergaan. Niet minder dan 39,7 % van die meisjes bleek endometriose of een adenomyose te vertonen. Daarmee wordt het dus mogelijk meisjes die risico lopen tijdig te verwijzen en te behandelen.
Een app om te vermijden dat de diagnose laat wordt gesteld?
Een Nederlandse groep (Nijmegen en Arnhem) heeft in maart 2026 in de Journal of Endometriosis and Uterine Disorders (JEUD) de resultaten gepubliceerd van een eerste evaluatie van een app die tot doel heeft endometriose in een vroeg stadium te diagnosticeren(3). De app, Q16 genoemd, verzamelt in realtime via een adaptieve vragenlijst informatie over pijn: pijn in het algemeen, dysurie, dyschezie en dyspareunie. Daarmee willen de vorsers nagaan of het mogelijk is pijn als gevolg van endometriose te herkennen. Na vergelijking van 26 patiënten en 105 controlepersonen blijkt het voorlopige antwoord op die vraag ‘ja’ te zijn.
BRON: Mediquality.net
