Verzekeringen lijken vanzelfsprekend. Maar dat geldt niet voor iedereen. Mensen met een chronische aandoening botsen op drempels wanneer ze een verzekering afsluiten waarbij je gezondheidstoestand een rol speelt. Verzekeringen moeten toegankelijk zijn vooriedereen. Simon Ector van het Vlaams Patiëntenplatform legt uit waarom, en wat ze daarvoor doen.
Niet alleen de ziekte, maar ook de drempels eromheen
“Vandaag krijgen mensen met een chronische aandoening niet altijd dezelfde kansen als anderen wanneer het gaat om verzekeringen,” zegt Simon. “Ze worden soms geweigerd, of moeten veel meer betalen. En als ze dan wel een verzekering hebben, krijgen ze soms te horen dat de verzekeraar niet tussenkomt omdat het gaat om een voorafbestaande aandoening.”
Het gaat dan onder andere over schuldsaldoverzekeringen, hospitalisatieverzekeringen, reisverzekeringen of verzekeringen gewaarborgd inkomen. Voor mensen die met een chronische aandoening leven, heeft dat harde gevolgen: “Je bent al geconfronteerd met je aandoening in je dagelijks leven. En dan bots je ook nog eens op extra obstakels wanneer je bijvoorbeeld een huis wil kopen of op reis wil gaan.”
Simon benadrukt dat het niet alleen gaat over individuele gevallen, maar over een structureel probleem: “Verzekeraars werken nog vaak met achterhaalde medische gegevens. Daardoor worden risico’s soms overschat. We vragen dat ze gebruikmaken van de meest actuele medische kennis.”
Hoe maken we verzekeringen toegankelijker?
Wij vinden het belangrijk dat iedereen toegang krijgt tot de verzekeringen die hij of zij nodig heeft. “Dat betekent: geen uitsluitingen op basis van een chronische aandoening, eerlijke premies, en correcte inschatting van risico’s,” zegt Simon.
Er zijn de afgelopen jaren al stappen gezet. Zo bestaat er een recht op hospitalisatieverzekering, is de toegang tot schuldsaldoverzekeringen verbeterd en is er het principe van het ”recht om vergeten te worden”. Dat houdt in dat er na een bepaalde termijn geen rekening meer gehouden mag worden met bepaalde ziektes bij het afsluiten van een verzekering.
“Maar die regeling is nog te beperkt,” vindt Simon. “Voor mensen met chronische aandoeningen is het enkel van toepassing bij schuldsaldoverzekeringen, en dan nog onder strikte voorwaarden. Voor andere verzekeringstypes, zoals gewaarborgd inkomen zijn de rechten nog beperkter. Daar willen we verandering in brengen. Vanaf 1 juni 2026 komt er een uitbreiding aan van het recht om vergeten te worden naar de reisannulatieverzekering. Dit betekent dat verzekeraars een annulatievergoeding niet meer mogen weigeren bij personen met een stabiele aandoening. Op dit moment kan het zijn dat de verzekeraar een vergoeding niet betaald als de reis geannuleerd moet worden omwille van een bestaande aandoening.”
Wij willen solidariteit in het verzekeringssysteem. Simon: “In plaats van individueel risico te bekijken, zouden we meer moeten inzetten op een systeem waarin risico’s gedeeld worden. Zo krijgen meer mensen toegang tot betaalbare verzekeringen.” Het Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) plant onderzoek naar hoe zo’n solidariteitsmechanisme er in de praktijk kan uitzien. “Wij kijken uit naar de resultaten, omdat ze kunnen bijdragen aan een eerlijker systeem voor iedereen,” aldus Simon.
Informeren en ondersteunen: ook dat is nodig
Naast beleidswerk blijft informatie een belangrijke pijler. Veel mensen weten niet dat ze geweigerd kunnen worden voor een verzekering, of wat hun rechten zijn als dat gebeurt.
“We merken dat mensen vaak met vragen bij ons terechtkomen. Bijvoorbeeld wanneer ze een hoge bijpremie moeten betalen voor een schuldsaldoverzekering,” zegt Simon. “We verwijzen dan naar het Opvolgingsbureau voor de tarifering, dat kan tussenkomen wanneer een premie hoger is dan 75% of je geweigerd wordt. Maar dat is nog te weinig bekend.”
Ze werken ook aan praktische ondersteuning. Zo publiceren ze elk jaar een overzicht van hospitalisatieverzekeringen, afgestemd op de noden van mensen met een chronische aandoening. Daarnaast informeren ze mensen over medische expertises en verwijzen ze door naar bijstandsartsen die hen kunnen bijstaan wanneer er discussies zijn over verzekeringsuitkeringen. “Op die manier proberen we mensen sterker te maken, zodat ze weten waar ze recht op hebben en welke stappen ze kunnen zetten,” besluit Simon. “Maar we blijven ook ijveren voor structurele verandering, zodat verzekeringen in de toekomst echt toegankelijk worden voor iedereen.”
BRON: https://vlaamspatientenplatform.be
